Kurdish Academy

← Vegerîn bo Rêziman

Derbirin Cih û Dem

Expressions of Place & Time

📌 What are Place & Time Expressions?

Place and time expressions are phrases and words that tell us where and when something happens. They are essential for describing locations, directions, and timing in Kurdish.

1. Basic Place Expressions
Common locations and positions
Kurdish English Example
li vir here Ez li vir im. (I am here.)
li wir there Ew li wir e. (He/She is there.)
li malê at home Ez li malê me. (I am at home.)
li dibistanê at school Ez li dibistanê me. (I am at school.)
li kar at work Ew li kar e. (He/She is at work.)
li derve outside Ez li derve me. (I am outside.)
li hundir inside Ew li hundir e. (He/She is inside.)
li jor up, upstairs Ez li jor im. (I am upstairs.)
li jêr down, downstairs Ew li jêr e. (He/She is downstairs.)
📌 Examples in Sentences:
Were li vir!
Come here!
Biçe li wir!
Go there!
Ez li malê namêm, ez li kar im.
I'm not at home, I'm at work.
2. Directional Expressions
Movement and direction
Kurdish English Example
bo malê to home, homeward Ez diçim bo malê. (I go home.)
ji malê from home Ez ji malê têm. (I come from home.)
ber bi...ve towards Ez ber bi malê ve diçim. (I go towards home.)
li pêş ahead, forward Biçe li pêş! (Go forward!)
li paş back, backward Vegere li paş! (Go back!)
li rastê to the right Biçe li rastê! (Go right!)
li çepê to the left Biçe li çepê! (Go left!)
rasterast straight ahead Biçe rasterast! (Go straight!)
📌 Giving Directions:
Biçe rasterast, paşê biçe li rastê.
Go straight, then go right.
Ez ber bi bazarê ve diçim.
I'm going towards the market.
Vegere li paş û biçe li çepê.
Go back and go left.
3. Parts of the Day
Times of day
Kurdish English Example
sibeh / sibehê morning Ez sibehê diçim. (I go in the morning.)
nîvro noon, midday Di nîvro de ez dixwînim. (At noon I read.)
piştî nîvro afternoon Piştî nîvro ez kar dikim. (In the afternoon I work.)
êvar evening Êvarê ez vedigerim malê. (In the evening I return home.)
şev night Di şevê de ez radizim. (At night I sleep.)
nîvşev midnight Di nîvşevê de ez radizim. (At midnight I sleep.)
📌 Examples:
Ez her sibehê diçim dibistanê.
I go to school every morning.
Êvarê em li malê ne.
In the evening we are at home.
Di şevê de ez pirtûkan dixwînim.
At night I read books.
4. Telling Time (Saet)
Clock hours and minutes

In Kurdish, telling time uses the word saet (hour/o'clock) and follows specific patterns.

Basic Hours (O'clock):

Time Kurdish English
1:00 Saet yek e It's one o'clock
2:00 Saet du ye It's two o'clock
3:00 Saet sê ye It's three o'clock
4:00 Saet çar e It's four o'clock
5:00 Saet pênc e It's five o'clock
6:00 Saet şeş e It's six o'clock
7:00 Saet heft e It's seven o'clock
8:00 Saet heşt e It's eight o'clock
9:00 Saet neh e It's nine o'clock
10:00 Saet deh e It's ten o'clock
11:00 Saet yanzdeh e It's eleven o'clock
12:00 Saet diwanzdeh e It's twelve o'clock

With Minutes:

Time Kurdish English
2:15 Saet du û çarek Two fifteen / Quarter past two
2:30 Saet du û nîv Two thirty / Half past two
2:45 Saet sê kêm çarek Quarter to three
3:10 Saet sê û deh deqe Three ten / Ten past three
3:20 Saet sê û bîst deqe Three twenty / Twenty past three
4:50 Saet pênc kêm deh deqe Ten to five
💡 Pattern!

Past the hour: Saet + number + û + minutes
Example: Saet du û pênc deqe (2:05 - five past two)

To the hour: Saet + next hour + kêm + minutes
Example: Saet sê kêm deh deqe (2:50 - ten to three)

Asking About Time:

📌 Questions & Answers:
Q: Saet çend e? → A: Saet sê ye.
Q: What time is it? → A: It's three o'clock.
Q: Saet çend e? → A: Saet du û nîv e.
Q: What time is it? → A: It's two thirty.
Tu saet çend diçî?
What time do you go? / At what time do you go?
Ez saet heşt diçim dibistanê.
I go to school at eight o'clock.

Time Vocabulary:

Kurdish English
saet hour, o'clock
deqe minute
çirke second
çarek quarter (15 minutes)
nîv half (30 minutes)
kêm minus, to (for time)
5. Days, Weeks, Months, Years
Time periods

Days:

Kurdish English Example
îro today Îro ez diçim. (Today I go.)
duh yesterday Duh ez çûm. (Yesterday I went.)
sibe tomorrow Sibe ez dê biçim. (Tomorrow I will go.)
pêr duh day before yesterday Pêr duh ez çûm. (I went the day before yesterday.)
pêr sibe day after tomorrow Pêr sibe ez dê biçim. (I will go the day after tomorrow.)

Time Periods:

Kurdish English Example
roj day her roj (every day)
hefte week her hefte (every week)
meh month her mehê (every month)
sal year her salê (every year)
ev hefte this week Ev hefte ez diçim. (This week I go.)
hefteya borî last week Hefteya borî ez çûm. (Last week I went.)
hefteya pêş next week Hefteya pêş ez dê biçim. (Next week I will go.)
📌 Examples:
Îro ez li malê me.
Today I am at home.
Duh ez çûm dibistanê.
Yesterday I went to school.
Sibe ez dê biçim bazarê.
Tomorrow I will go to the market.
Ez her roj dixwînim.
I read every day.

Months of the Year (Mehên Salê):

Kurdish English Example
Rêbendan January Di Rêbendanê de sar e. (In January it's cold.)
Reşemî February Di Reşemiyê de berf dibe. (In February it snows.)
Adar March Di Adarê de bihar dest pê dike. (In March spring begins.)
Avrêl April Di Avrêlê de baran dibe. (In April it rains.)
Gulan May Di Gulanê de gul vedibe. (In May flowers bloom.)
Hezîran June Di Hezîranê de havîn dest pê dike. (In June summer begins.)
Tîrmeh July Di Tîrmehê de hewa germ e. (In July the weather is hot.)
Tebax August Di Tebaxê de em diçin deriyê. (In August we go to the sea.)
Îlon September Di Îlonê de dibistan dest pê dike. (In September school starts.)
Cotmeh October Di Cotmehê de pelên daran dikevin. (In October tree leaves fall.)
Mijdar November Di Mijdarê de sar dibe. (In November it gets cold.)
Berfanbar December Di Berfanbarê de berf dibe. (In December it snows.)
📌 Examples with Months:
Ez di Gulanê de ji dayîk bûm.
I was born in May.
Di Tîrmehê de em dê biçin betlanê.
In July we will go on vacation.
Di Rêbendanê de sala nû dest pê dike.
In January the new year begins.
💡 Usage Note!

To say "in [month]", use di...ê de pattern:
• Di Gulanê de (In May)
• Di Tîrmehê de (In July)
• Di Berfanbarê de (In December)

5. Seasons (Demsalên Salê)
Four seasons
Kurdish English Example
bihar spring Di biharê de hewa xweş e. (In spring the weather is nice.)
havîn summer Di havînê de ez diçim deriyê. (In summer I go to the sea.)
payîz autumn, fall Di payîzê de pelên daran dikevin. (In autumn tree leaves fall.)
zivistan winter Di zivistanê de berf dibe. (In winter it snows.)
📌 Examples:
Ez ji biharê hez dikim.
I love spring.
Di havînê de hewa germ e.
In summer the weather is hot.
Di zivistanê de ez li malê dimêm.
In winter I stay at home.
6. Frequency Expressions
How often something happens
Kurdish English Example
her dem / her gav always Ez her dem li vir im. (I am always here.)
pir caran often Ez pir caran diçim. (I go often.)
carinan sometimes Ez carinan dixwînim. (I read sometimes.)
kêm caran rarely, seldom Ez kêm caran diçim. (I rarely go.)
qet / tu car never Ez qet naçim. (I never go.)
her roj every day Ez her roj dixwînim. (I read every day.)
carekê once Ez carekê çûm. (I went once.)
du caran twice Ez du caran çûm. (I went twice.)
📌 Examples:
Ez her roj diçim dibistanê.
I go to school every day.
Ez carinan pirtûkan dixwînim.
I sometimes read books.
Ez qet li wir naçim.
I never go there.
7. Temporal Expressions
Before, after, during, while
Kurdish English Example
berî before Berî xwarinê ez dixwînim. (Before eating I read.)
piştî after Piştî xwarinê ez diçim. (After eating I go.)
di...de during, in Di havînê de ez diçim. (During summer I go.)
dema ku when, while Dema ku ez dixwînim... (When I read...)
heta until Ez heta êvarê li vir im. (I'm here until evening.)
ji...ve since, from Ji sibehê ve ez li vir im. (I've been here since morning.)
niha / îsta now Ez niha diçim. (I'm going now.)
paşê then, later Paşê ez dê biçim. (Then I will go.)
📌 Examples:
Berî ku ez biçim, ez dixwînim.
Before I go, I read.
Piştî xebatê ez vedigerim malê.
After work I return home.
Dema ku ez dixwînim, ez hêdî hêdî dixwînim.
When I read, I read slowly.
Ez niha diçim, paşê ez dê vegerim.
I'm going now, then I will return.

Quick Reference: Essential Expressions

Category Kurdish English
Place li vir / li wir here / there
Place li malê / li kar at home / at work
Direction li rastê / li çepê right / left
Time îro / duh / sibe today / yesterday / tomorrow
Time sibeh / êvar / şev morning / evening / night
Frequency her dem / carinan / qet always / sometimes / never
Temporal berî / piştî / niha before / after / now
📚 Summary:
  • Basic place: li vir (here), li wir (there), li malê (at home)
  • Direction: li rastê (right), li çepê (left), rasterast (straight)
  • Parts of day: sibeh (morning), nîvro (noon), êvar (evening), şev (night)
  • Days: îro (today), duh (yesterday), sibe (tomorrow)
  • Seasons: bihar (spring), havîn (summer), payîz (autumn), zivistan (winter)
  • Frequency: her dem (always), carinan (sometimes), qet (never)
  • Temporal: berî (before), piştî (after), dema ku (when), niha (now)